Posts Tagged 'Gotzone Barandika'

Kimika, kimikoak, kimikariak, kimifobia eta euskara

Gotzone Barandika

Duela urte batzuk, honako hau irakurri nuen plataforma ekologista baten pankarta batean: “Los químicos van a acabar con el planeta”.

Kimikaria naizenez, izugarrizko ikara hartu nuen, nik honela ulertu nuelako: “Kimikariek akabatuko dute lur-planeta”. Argitu behar dut sustoa ez nuela hartu “akabatu” eta “planeta” elkarrekin jartzean sortzen den mezu fatalistaren ondorioz. Ordez, sosegurik ezin nuen hartu pentsatzean geu kimikariok ginela horren errudun. Zorionez, handik gutxira konturatu nintzen mezua hauxe zela: “Produktu kimikoek akabatuko dute lur-planeta”. Orduan lasaitasun pixka bat hartu nuen. Mezuaren fatalismoa antzerakoa zen modu berrian irakurrita ere, baina gutxienez geu kimikariok ez ginen bekatari zuzenak…

Gero eta mezu kimifobiko gehiago ikusten ari gara gure gizartean. “Kimifobia” terminoa ez dago hiztegietan oraindik, baina pentsamolde baten ezaugarria da, adierazten duelako kimikarekin zerikusia duen guztiarekiko gorrotoa. Mezu dikotomikoa da: naturala dena ona da eta kimikoa (sintetikoa) dena, txarra. Oraingo honetan, baina, nire asmoa ez da zentzurik gabeko mezu kimifobikoei aurre egitea. Izan ere, pankartaren pasadizoan agerian geratzen diren hizkuntzen berezitasunak azpimarratu nahi nituen. Hots, ingelesez “chemical products” gabe, “chemicals” terminoa erabiltzen da askotan, eta, horrekin lotuta, batzuek itzulpen zuzena egiten dute gaztelaniara: chemicals=químicos.

1. irudia: “Chemicals” hitzaren esangura “produktu kimikoak” da. (Argazkia: junksscience.com).

1. irudia: “Chemicals” hitzaren esangura “produktu kimikoak” da. (Argazkia: junksscience.com).

Seguir leyendo ‘Kimika, kimikoak, kimikariak, kimifobia eta euskara’

Anuncios

Kristalografia, simetria eta edertasuna

Gotzone Barandika

Guztiok dauzkagu gustuko gauza ederrak. Halere, gehienetan ez diogu galdetzen gure buruari nondik datorren sentsazio hori, zer daukan objektu edota pertsona batek ederra izan dadin. Gizakiaren zein beste izaki bizidunen edertasuna aztertu dutenak ados daude: simetrian dago gakoa.

1. irudia: Tximeleten hegaletan simetriaren edertasuna ikus daiteke.

1. irudia: Tximeleten hegaletan simetriaren edertasuna ikus daiteke.

Seguir leyendo ‘Kristalografia, simetria eta edertasuna’

Dosia eta homeopatia

Gotzone Barandika

Botikak, medikamentuak, konposatu kimikoak baino ez dira. Horregatik, haien eraginkortasun terapeutikoa harreman estuetan dago dosiarekin. Bestalde, gizakiok ale indibidualak garenez, medikamentu beraren dosi jakin batek ez du eragin bera guztiongan.

Medikuntza gero eta gehiago saiatzen ari da hori kontuan hartzen. Izan ere, dagoeneko guztiok daukagu barneratuta medikamentuen dosia hartzen duenaren pisuari egokitu behar zaiola. Zer esanik ez, pisua ez da kontuan hartu beharreko aldagai bakarra. Izan ere, gaixotasun larriak tratatzeko aldagai analitiko ugari hartzen dira kontuan, dosi egokiak finkatzeko. Hori egitean, medikuntzak onartzen du medikamentuek eragin sekundarioak sortzen dituztela, eta eraginak ere dosiaren araberakoak direla.

1. irudia: Medikamentuen ohiko eraginkortasun dosia kurba. Ikusi bezala, medikamentu baten dosia gero eta altuagoa izan, eraginkortasuna orduan eta handiagoa da. ED50 parametroa da populazioaren %50ean eraginkorra den dosia.

1. irudia: Medikamentuen ohiko eraginkortasun dosia kurba. Ikusi bezala, medikamentu baten dosia gero eta altuagoa izan, eraginkortasuna orduan eta handiagoa da. ED50 parametroa da populazioaren %50ean eraginkorra den dosia.

Esan bezala, medikamentuak konposatu kimikoak dira, eta gure bizitza arruntean, erraz egiazta dezakegu kontzentrazioaren arabera gertatzen dela konposatu hauen eragina.

Seguir leyendo ‘Dosia eta homeopatia’

Emakumeek zientzia egiten dute / Ellas hacen ciencia 2015

El ciclo de conferencias Emakumeek zientzia egiten dute / Ellas hacen ciencia, organizado por el Ayuntamiento de Bilbao-Bilboko Udala, tendrá lugar en la Biblioteca de Bidebarrieta de Bilbao a lo largo de cuatro jueves del mes de noviembre, y a partir de las 19:30 (entrada libre y gratuita hasta completar el aforo).

diptico_A5_ellashacenciencia_web

Puedes descargar el díptico con el programa completo en este enlace.

Seguir leyendo ‘Emakumeek zientzia egiten dute / Ellas hacen ciencia 2015’

Paneles ganadores en el Concurso ‘Marjorie Lee Browne’ Lehiaketa

El Concurso ‘Marjorie Lee Browne’ Lehiaketa ya tiene sus paneles ganadores:

1) primer premio: Marjorie Lee Browne, matemática y educadora presentado por Adriana Laespada Lazpita.

prim_premio

Seguir leyendo ‘Paneles ganadores en el Concurso ‘Marjorie Lee Browne’ Lehiaketa’


UPV/EHU
ZTF-FCT

Q2006 A2016

facebook facebook

Premio a la Mejor Entrada de marzo del Carnaval de Física 2014: El lago elgygytgyn (por Marta Macho)
Premio Mejor Post en la VII Edición del Carnaval de Humanidades..Gracias a Marta Macho
Premio a la Mejor Entrada de la Edición 4.1231 del Carnaval de Matemáticas.

Egutegia | Calendario

octubre 2019
L M X J V S D
« Sep    
 123456
78910111213
14151617181920
21222324252627
28293031  

Artxiboak | Archivo

Estatistika | Estadística

  • 4.765.321 sarrerak | visitas

RSS Noticias UPV/EHU

  • Se ha producido un error; es probable que la fuente esté fuera de servicio. Vuelve a intentarlo más tarde.

RSS UPV/EHU Albisteak

  • Se ha producido un error; es probable que la fuente esté fuera de servicio. Vuelve a intentarlo más tarde.

RSS Eventos UPV/EHU

  • Se ha producido un error; es probable que la fuente esté fuera de servicio. Vuelve a intentarlo más tarde.

RSS UPV/EHU Ekitaldiak

  • Se ha producido un error; es probable que la fuente esté fuera de servicio. Vuelve a intentarlo más tarde.
Follow on WordPress.com
Anuncios